19:17 ICT Thứ ba, 12/12/2017

Menu

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 14

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 13


Hôm nayHôm nay : 587

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 5201

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 159107

Thăm dò ý kiến

Bảo tàng tỉnh Kon Tum có gì đặc biệt?

Cảnh quan, không gian đẹp?

Hiện vật trưng bày phong phú?

Tất cả các ý trên

Trang nhất » Trang chủ » Hoạt động nghiên cứu » P. Nghiệp vụ

DI TÍCH LỊCH SỬ NGỤC KON TUM – MỘT CHỨNG TÍCH VỀ TỘI ÁC CỦA THỰC DÂN

Thứ hai - 05/12/2016 14:12
Kon Tum, nơi có dòng sông chảy ngược (sông Đăk Blà) như dải lụa hồng vắt ngang giữa lòng Thành phố chạy về phía Tây. Nơi đây đã chứng kiến lịch sử hình thành và những sự kiện lịch sử của ngục Kon Tum - nơi một thời nổi danh là rừng thiêng, nước độc, giam cầm các nhà hoạt động cách mạng như: Hồ Tùng Mậu, Ðặng Thái Thuyến, Nguyễn Huy Lung, Trịnh Quang Xuân, Võ Trọng Bành, Trương Quang Trọng, Ngô Ðức Ðệ, Lê Văn Hiến…
Ngục Kon Tum là biểu hiện sinh động cho ý chí, nghị lực, lòng quả cảm của các chiến sĩ cách mạng. Về với di tích lịch sử Ngục Kon Tum, chúng ta sẽ được tham quan quần thể di tích, bao gồm nhà tưởng niệm, nhà truyền thống, cụm tượng đài “Bất khuất” và hai ngôi mộ tập thể, nơi yên nghỉ của những người tù chính trị bị thực dân Pháp đàn áp trong hai cuộc đấu tranh Lưu huyết và Tuyệt thực.

Quay về lịch sử xưa, sau khi hoàn thành quá trình khai thác thuộc địa, thiết lập xong bộ máy cai trị trên địa bàn tỉnh Kon Tum, thực dân Pháp đã xây dựng tại đây một nhà Lao không lớn và cũng không kiên cố nhưng lại là “lò giết người tàn bạo nhất của thực dân Pháp ở nước ta thời kỳ 1930-1931”. Ngục Kon Tum là nơi giam cầm những tù chính trị bị bắt trong cao trào cách mạng Xô Viết - Nghệ Tĩnh (1930-1931). Thực dân Pháp đã bắt giam và đày ải trên 500 lượt tù chính trị. Để tiếp tục tiêu diệt phong trào cộng sản và tiêu diệt người cộng sản, chúng quyết định mở các công trường ở miền rừng núi nhằm hai mục đích sau:
Một là: Tiêu diệt nhiều người với một chế độ nhà tù đặc biệt tàn ác mà nhân dân thế giới và trong nước không hay biết.
Hai là: Nhân lúc có nhiều tù phạm chúng đưa đi làm đường thay công nhân thì đỡ tốn kém.
Nhằm hai mục đích ấy, bọn thống trị đã mở ở Trung kỳ 2 công trường lớn: Một là làm đường số 14, đoạn từ Đak Pao xoi ra phía Bắc. Hai là mở công trường xây dựng thị xã Buôn Ma Thuột (mở mang thêm đường sá và xây dựng nhà cửa cơ quan).
Thực hiện ý đồ đó, tháng chạp năm 1930, khi mùa khô đến, bọn thực dân đã đưa tù nhân từ nhà lao Vinh vào Kon Tum để chuẩn bị đưa đi làm đường 14. Những tháng năm làm việc trên công trường này các chiến sĩ cộng sản đã phải chịu biết bao gian khổ và tủi nhục. Dưới làn roi vọt và súng đạn của bọn thực dân, tình trạng chết chóc đau thương hàng ngày xảy ra không sao kể xiết. Điển hình là một số tội ác sau:
1/ Ba anh em ông Hương Tửu, Thủ Bộ Diệu và Hương Bộ Vỹ, đều là người có tuổi, quê ở xã Xuân Linh, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, trong đoàn tù đầu tiên 150 người từ nhà tù Vinh lên Đăk Pao tháng 12 năm 1930, vừa mới lên, ra đi làm buổi sáng, chưa được tiếng đồng hồ thì hai anh em đã bị đánh chết ngay (Hương Tửu và Thủ Bộ Diệu), còn Hương Bộ Vỹ bị đánh nặng rồi bị treo lên cành cây, máu phun ra miệng, nhưng đến tháng 6 năm 1931, gần ngày được về thị xã Kon Tum thì lại bị đánh lần thứ hai, rồi bị đội KIP bắn chết.
2/ Trong đoàn tù thứ ba cũng từ lao Vinh lên 50 người, khoảng tháng 2 năm 1931 có 5 người trong cùng một buổi sáng bị đánh nặng, hai người chết ngay, còn ba người đưa về nhà lạnh rồi sáng hôm sau cũng chết luôn.
3/ Một người bị đánh nặng rồi treo lên cành cây, chúng gọi là phạt, vì làm biếng, đến hết giờ làm, lính ra mở dây treo thì xác đã cứng đờ.
4/ Một cụ già, vì vác gỗ không nổi, liền bị đánh và bị trói chân, lính kéo lê khắp chỗ làm và kéo luôn về trại giam, máu ra nhiều và cũng chết.
5/ Một người khác bị lính đánh rồi đạp xuống khe chết, người lính ấy hôm sau được thưởng tiền và được lên chức bếp.
Những tội ác dã man ghê tởm ở công trường này của thực dân Pháp đối với tù chính trị không bút mực nào kể hết! Những vụ việc không bao giờ ai ngờ tới cũng xảy ra đó đây trên công trường này. Cũng tại đây thực dân Pháp đã dùng những hình phạt dã man thời Trung cổ như gông, cùm, xiềng xích cùng với chế độ cai trị hà khắc tàn bạo nhất để đàn áp và giết hại các lực lượng yêu nước và cộng sản.
Việc làm hết sức nặng nhọc, quá sức chịu đựng của tù chính trị, làm việc trong những điều kiện hết sức vô nhân đạo: ăn uống kham khổ thiếu đói, đánh đập, bắn giết, ốm đau không có thuốc men săn sóc,... Do đó, chỉ trong vòng sáu tháng (từ tháng 12 năm 1930 đến tháng 6 năm 1931) đã giết chết 2/3 trong tổng số 295 người đi. Tất cả những tội ác của chúng còn được tái hiện rất rõ qua những câu thơ sau:
“Gớm thay những lũ dã man
Nỡ dùng thủ đoạn hung tàn giết ta!
Bắt phối phạm đày qua mạn ngược
Để mở đường xâm lược thực dân
....................................
Kể từ Đăkxut, Đăkpao
Luy ô, Đăkpet, Đăktao đổi đời
Đường cách trở một trời, một núi
Cảnh tiêu điều nước xối cây rung.
........................................
Năm một nghìn chín trăm băm mốt (1931)
Bắt đầy lên vừa ngót ba năm
Đọa đày trong khoảng nửa năm
Đã hơn phân nửa xương nằm sườn non.
Tụi binh lính miệng dồn tay đánh
Bọn đồn quan thẳng cánh dày vò
......................................
Hành hình đủ ngón dã man
Trói treo đầu núi, ngâm làn nước trong.
Thân cặm cụi dưới vòng súng đạn
Cố sức làm bao quản sớm trưa.
Áo quần trăm miếng xác xơ,
Nón tơi chẳng có nắng mưa đội trời.
Cơm tráng miệng, ăn rồi lại đói,
Nước đầu khe sớm tối đỡ lòng!
Tiếng oan rên rỉ đầy phòng,
Lời lời thảm đạm ròng ròng châu rơi.
Trông quang cảnh ngậm ngùi sầu cảm
Kẻ bệnh tình nào dám nghỉ ngơi,
Hãi hùng báng súng, ngọn roi
Thương thân tủi phận, xót đời lưu ly.”
..........................................................
 
Để chống lại chế độ hà khắc của bọn thực dân, tù nhân nơi đây đã nổ ra các cuộc đấu tranh rất quyết liệt, dưới mọi hình thức đối với cai ngục và bọn thực dân nhằm bảo vệ quyền sống tối thiểu của con người và nêu cao tinh thần cách mạng. Đỉnh điểm của phong trào này là việc tù chính trị phản đối việc đi làm đường lần thứ hai với các khẩu hiệu: “Phản đối đi Đăk Pek! Phản đối Đăk Pek!”. Nhưng đây lại là cái cớ để bọn thực dân tiếp tục đàn áp và giết hại tù chính trị. Chúng đã không ngần ngại nổ súng vào nhà giam giết chết 8 đồng chí và làm thương 8 đồng chí diễn ra ở lao ngoài ngày 12/12/1931 mà chúng ta gọi là cuộc đấu tranh Lưu huyết. Tàn bạo hơn, ngày 16 tháng 12 năm 1931, khi nhà phạt đã tuyệt thực tuyệt ẩm được bốn ngày, lúc này người nào người nấy đều liệt nhược, đi đứng không vững chỉ ôm nhau nằm chồng chất trong nhà lao. Thì ở bên ngoài, bọn thực dân lại nổ súng vào nhà phạt. Đầu này bắn, đầu kia bắn, thấy ai mở miệng ra thì bắn, ai đưa tay lên cũng bắn. Chỉ trong mấy phút đồng hồ, đã có 14 người vừa bị chết vừa bị thương.
 
Sau khi bắn giết nhà phạt xong, bọn lính mở cửa xông vào bắt những người còn sót lại, tay xiềng, chân xích, đem lên cam nhông chở thẳng ra lao ngoài và cùm lại hết. Còn thi hài những người bị bắn chết, chúng mang ra ngoài đào mộ hố sâu, rồi xô nhào xuống, lấp đất lại. Tưởng rằng, sau hai cuộc đấu tranh lưu huyết và tuyệt thực, khi Toàn quyền Pasquier và Khâm sứ Châtel đến Kon Tum sẽ có những cải thiện đối với chính trị phạm. Nhưng than ôi! Bao nhiêu tội lỗi đều quy cho nhà phạt. Kết cục, hy vọng của tù chính trị đều tiêu tan theo mây gió.
Cuối cùng, để che đậy chính sách vô nhân đạo và tội ác tày trời của mình, chúng đã tìm cách tẩy sạch dấu vết của cuộc đấu tranh lưu huyết đã xảy ra và ra lệnh bãi bỏ nhà Ngục Kon Tum để che đậy những dấu vết mà chúng lo ngại rất nguy hại cho nền thống trị của chúng, tổn hại cho thanh danh của chúng. Mặt khác, chúng nhằm mục đích thực hiện một mưu đồ xảo quyệt hơn nữa là vẫn tiếp tục chính sách đày đọa và tiêu diệt lần mòn những người cộng sản ở một địa bàn khác cũng không kém phần ác liệt.
Nhưng chúng không biết rằng, dù có tẩy sạch dấu vết, xóa bỏ vĩnh viễn nhà ngục thì cũng không thể nào che dấu được tội ác tày trời mà chính chúng đã gây ra. Bởi tội ác của chúng vẫn còn được lưu giữ trong tâm trí của nhân dân, những người còn sống, trong những trang tư liệu, hiện vật và hình ảnh đang được gìn giữ và trưng bày tại khu di tích lịch sử này. Đó là những bằng chứng “Thép” mà chúng không thể nào xóa bỏ và chối cãi được.
_____________________________________
 
Thời gian đã qua đi, nhưng di tích lịch sử Ngục Kon Tum vẫn cón đó với thời gian. Nó mãi là minh chứng về tội ác của thực dân đối với các chiến sĩ cộng sản bị giam giữ tại đây. Cuộc “Đấu tranh lưu huyết” của những người tù chính trị tại ngục Kon Tum chính là sự phản kháng mãnh liệt chống lại bộ máy cai trị hà khắc của chủ nghĩa thực dân. Tinh thần đấu tranh của tù chính trị đã thể hiện rõ ý chí kiên cường, bất khuất, không run sợ trước kẻ thù. Sự đàn áp dã man của kẻ thù không thể dập tắt được tinh thần đấu tranh, lòng yêu nước của con người Việt Nam. Cuộc “Đấu tranh lưu huyết” và cuộc “Đấu tranh tuyệt thực” tại Ngục tù Kon Tum đã chứng minh một chân lý: “Sự hà khắc, dã man tàn bạo của kẻ thù chỉ có thể giam cầm, đày đọa được thể xác chứ không thể dập tắt, giết chết ý chí cách mạng của những người cộng sản”.
Ngày nay, di tích Ngục Kon Tum đã trở thành nơi thăm viếng của nhân dân trong và ngoài nước. Khu di tích đã vinh dự được các vị lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước đến thăm, như: Tổng bí thư Nông Đức Mạnh, Thủ tướng Phan Văn Khải, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang...Trong dòng lưu bút ghi lại cảm tưởng khi tới thăm Ngục Kon Tum, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã viết “Kính viếng hương hồn các đồng chí chiến sỹ cách mạng đã đấu tranh anh dũng và đã hy sinh tại địa ngục trần gian – nhà lao Kon Tum nầy! Tổ quốc ta mãi mãi ghi nhớ những tấm gương dũng cảm của các đồng chí! Vinh quang mãi mãi thuộc về dân tộc ta, Đảng ta, trong đó có các đồng chí đã đấu tranh dũng cảm và đã anh dũng hy sinh tại nhà lao nầy”./.
 

 

Tác giả bài viết: Mai văn Nhưng

Tổng số điểm của bài viết là: 6 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Giới thiệu

Hệ thống trưng bày

 *Vài nét về Bảo tàng tỉnh KonTum.  Bảo tàng tỉnh được tách ra từ Trung tâm Bảo tàng – Thư viện tỉnh, thành lập tháng 3/1998. Cũng trong năm đó, ngày 8/8/1998, UBND tỉnh ký quyết định số 1471 phê duyệt dự án đầu tư xây dựng Bảo tàng tổng hợp tỉnh. Sau một quá trình chuẩn bị và nhiều lần...

Video chọn lọc