06:39 ICT Thứ ba, 22/08/2017

Menu

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 22


Hôm nayHôm nay : 211

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 10114

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 102667

Thăm dò ý kiến

Bảo tàng tỉnh Kon Tum có gì đặc biệt?

Cảnh quan, không gian đẹp?

Hiện vật trưng bày phong phú?

Tất cả các ý trên

Trang nhất » Trang chủ » Hoạt động nghiên cứu

“…Con xin lấy máu tỏ can trường”

Thứ hai - 05/12/2016 14:03
  
          Đó là câu thơ cuối cùng trong một bài thơ thay cho bức thư của người chiến sĩ cộng sản Nguyễn Huy Lung gửi về cho cha mẹ ở quê nhà, khi ông đang bị giam giữ tại nhà lao Kon Tum. Câu thơ thể hiện khí phách kiên trung, tinh thần bất khuất, sẵn sàng hy sinh đến cùng vì sự nghiệp giải phóng dân tộc của người chiến sĩ cộng sản. Cuộc đời ông tuy ngắn ngủi, song đó là bản anh hùng ca, là tấm gương sáng cho các thế hệ noi theo.
          Tháng 10/1997,  Bảo tàng Kon Tum tiến hành sưu tầm tại Cục A27 Bộ nội vụ (Nay là Bộ công an), một số hồ sơ tù chính trị từng bị giam giữ tại nhà lao Kon Tum thời kỳ 1930-1934. Trong số gần một ngàn trang tư liệu, phiếu tra cứu, có 20 bộ hồ sơ tương đối đầy đủ bằng nguyên bản tiếng Pháp của các cán bộ trung, cao cấp của Đảng, những cán bộ chủ chốt, những hạt giống đỏ của phong trào cách mạng 1930 – 1931, có vai trò quan trọng trong phong trào cách mạng các tỉnh miền Trung thời bấy giờ, như đ/c Ngô Đức Đệ - Bí thư liên tỉnh Tứ Định (Bình Định, Quảng Ngãi, Phú Yên và Kon Tum); Đ/c Đặng Thái Thuyến - một trong mười người sáng lập ra tổ chức " Việt Nam nghĩa đoàn" (1925) tiền thân của Tân Việt cách mạng Đảng, một học trò xuất sắc của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ở Quảng Châu - Trung Quốc; Đ/c Trương Quang Trọng - Bí thư tỉnh ủy Quảng ngãi;  Đ/c Lê Viết Lượng - Bí thư tỉnh ủy Thừa Thiên Huế;  Đ/c Nguyền Huy Lung - Bí thư thị ủy Hà Tĩnh … và một số đ/c khác như Bùi San, Hồ Tùng Mậu, Lê Văn Hiến, Hồ Độ, Lê Viện, Lê Trọng Kha…
          Hồ sơ của Nguyễn Huy Lung mang số A- 9618, dày 20 trang bằng tiếng Pháp. Nghiên cứu hồ sơ cùng với chuyến khảo sát sưu tầm thực tế tại gia đình ông năm 2003 của cán bộ sưu tầm Bảo tàng tỉnh Kon Tum, chúng ta được biết về thân thế sự nghiệp, về cuộc đời hoạt động cách mạng đầy hy sinh oanh liệt của ông như sau:
          Nguyễn Huy Lung còn có các bí danh Long Phi, Can, Nguyễn Lung. Ông sinh năm 1903, tại làng Nguyệt Ao – Lai Thạch - Can Lộc  – Hà Tĩnh, cha là ông Nguyễn Huy Linh và mẹ là bà Nguyễn Thị Cư, một gia đình vào loại giàu có ở vùng Can Lộc, Hà Tĩnh thời bấy giờ. Từ nhỏ ông được cha mẹ nuôi ăn học. Đầu những năm 1920, gia đình gửi ông ra thị xã Hà Tĩnh, học tại trường Thực hành Hà Tĩnh. Với một gia đình giàu có, lại có học hành, một tương lai “ tươi sáng” đang mở ra trước mắt, đón đợi ông. Song không chịu cam phận “vinh thân phì gia” khi cả đất nước và dân tộc đang đau thương dưới gót dày xâm lược, ngay từ những năm 1925- 1926, ông đã tích cực tham gia các hoạt động yêu nước. Đầu năm 1927, ông tham gia Công đoàn học sinh của Tân Việt tại Hà Tĩnh. ( Tổ chức Tân Việt Cách mạng Đảng có tiền thân là Hội Phục Việt, một tổ chức yêu nước tập hợp những nhà Nho “quốc sự phạm” sau khi mãn hạn tù từ Côn Đảo về như Lê Văn Huân (Giải Huân), Nguyễn Đình Kiên, Ngô Đức Kế (Nghè Kế - chú ruột của đ/c Ngô Đức Đệ, người sáng lập chi bộ đảng cộng sản đầu tiên tại Kon Tum tháng 9/1930), Hoàng Văn Khải (Cử Ngò)… cùng với lớp thanh niên trí thức Tây học mới nổi lúc đó như Trần Đình Thanh, Tôn Quang Phiệt, Đặng Thai Mai, Nguyễn Khánh Toàn…, họ đều là những người giàu lòng yêu nước và mong muốn khôi phục nền độc lập dân tộc). Vì vậy tháng 6/1927, ông bị địch bắt vì tội hội họp không xin phép. Nhờ thanh thế của gia đình, ông chỉ bị phạt 50 trượng ( theo bản án số 82 ngày 8/7/1927 của toà án tỉnh Hà Tĩnh), và được giao về cho gia đình quản lý.
          Năm 1928 Nguyễn Huy Lung được kết nạp vào Tân Việt cách mạng Đảng, sau này đổi tên là Đông Dương cộng sản Liên Đoàn(1929) và là một trong 3 tổ chức hợp nhất thành Đảng Cộng sản Việt Nam( 3/2/1930). Ngay sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập(3/2/1930), đầu tháng 3/1930, Nguyễn Huy Lung cùng với Lê Huy Cao và một số đồng chí khác đã tích cực hoạt động xúc tiến thành lập Tỉnh Uỷ lâm thời Hà Tĩnh và ông được bầu vào Tỉnh uỷ viên Tỉnh Bộ Hà Tĩnh, được cử làm bí thư Thị uỷ thị xã Hà Tĩnh.
           Ngày 1/8/1930, trong khi lãnh đạo cuộc đấu tranh biểu tình của nông dân các huyện kéo về thị xã Hà Tĩnh, ông bị địch bắt. Tại bản án số 129 ngày 20/9/1930 của toà án tỉnh Hà Tĩnh, Nguyễn Huy Lung bị kết án 13 năm khổ sai 6 năm quản thúc và bị đày đi Lao bảo. Cuộc đời lao lý đầy oanh liệt của ông bắt đầu từ đây. Ông đã bị đày đi hầu khắp các nhà tù ở miền Trung và cuối cùng hy sinh anh dũng tại nhà lao Kon Tum trong cuộc đấu tranh lưu huyết ngày 12/12/1931.
          Trong 20 trang hồ sơ thực dân Pháp để lại, có một số trang đã phản ánh rất rõ khí tiết, phẩm chất của người cộng sản Nguyễn Huy Lung. Đó là các biên bản hỏi cung, các báo cáo, công điện mật của các sở mật thám, các nhà tù gửi cho cấp trên của chúng. Qua những trang hồ sơ đó, chúng ta biết rằng; trong mọi lúc, mọi nơi, mọi hoàn cảnh, người cộng sản Nguyễn Huy Lung luôn tận dụng mọi điều kiện có thể để đấu tranh với kẻ thù, để hoạt động phục vụ Cách mạng, phục vụ nhân dân.
          Ví dụ chỉ một  trang 15 của hồ sơ là công văn mật của Molin, chánh sở cảnh sát Trung kỳ gửi công sứ Pháp tại Đồng Hới  cho thấy trong hoàn cảnh chuyển trại giam, thân mang gông, tay mang cùm trong sự giám sát ngặt nghèo của kẻ địch, người cộng sản Nguyễn Huy Lung vẫn tìm mọi cơ hội tranh thủ tuyên truyền vận động quần chúng, phụng sự lý tưởng cách mạng. Xin trích nguyên văn bằng tiếng pháp, đã được Bảo tàng thuê dịch:
                                                     Công văn mật
                                                                               Ngày 12.8.1931
Kính gửi công sứ Pháp tại Đồng Hới.
Ngày 4.8 vừa qua, khoảng nửa giờ trước khi chuyến tàu nhanh khởi hành đi Huế, hai tên tù Nguyễn huy Lung và nguyễn Thương đã đến ga Đồng Hới do một hạ sĩ và một lính bản sứ áp tải.
Hết người này đến người kia, hai tên tù này đã hát các bài hát cộng sản và đọc ứng khẩu các bài diễn văn cho những người đang đợi chuyến tàu nghe, trong số đó có cả tuần vũ và lãnh binh cùng một số nhân viên dân sự và quân sự của thành cổ.
Hai tên tù này đã lôi kéo được sự chú ý của dân chúng khoảng 20 phút.
Thay mặt chánh sở cảnh sát Trung kỳ
                                                                                                                                    Molin
          Nguyễn Huy Lung bị đày lên Kon Tum cuối tháng 8/1931, khi đợt làm đường mùa khô lần 1 (1930-1931) đã kết thúc. Được tận mắt chứng kiến cảnh gần một trăm người sống sót từ công trường làm đườg 14 trở về, tai nghe những tội ác man rợ của kẻ thù với đồng đội, đồng chí mình tại công trường đường 14, ông vô cùng đau sót và căm phẫn, cùng với các đồng chí Ngô Đức Đệ, Trương Quang Trọng, Đặng Thái Thuyến… các ông đã tích cực hoạt động thành lập Ban lãnh đạo nhà lao, lãnh đạo đấu tranh đòi bãi bỏ đánh đập, giảm giờ làm, đòi cải thiện đời sống tù chính trị và đặc biệt là chuẩn bị cho cuộc đấu tranh chống đi làm đường khi mùa khô đang đến.
Trong cuộc đấu tranh ngày 12/12/1931, Nguyễn Huy Lung đã anh dũng thay mặt anh em đứng ra đương đầu với tên đội Molec. Vừa cương quyết trả lời, đối đáp Molec, ông vừa hô to các khẩu hiệu để cổ vũ khuyến khích anh em tranh đấu. Thấy ông hăng hái và cương quyết như vậy, Molec để ý và sau đó khi cùng công sứ, giám binh và bọn lính quay lại hắn đã hỏi :”Òu cà 299” ( Thằng 299đâu? – 299 là số tù của Nguyễn Huy Lung), đồng chí Trương Quang trọng (số tù 303) khi đó đã tiến lên phanh ngực áo trả lời:” Le voici”( Nó ở đây) và là người anh dũng hy sinh đầu tiên trong buổi sáng ngày 12/12/1831. Tiếp đó bọn địch đã đàn áp dã man, sả súng bắn chết Nguyễn Huy Lung và nhiều anh em khác.
          Cả cuộc đời ngắn ngủi của mình, Nguyễn Huy Lung luôn phấn đấu hy sinh cho mục đích cao cả mà mình đã lựa chọn, sẵn sàng hiến dâng tất cả tuổi trẻ, tình yêu và cả tính mạng cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Tình yêu quê hương đất nước, tinh thần sả thân vì dân vì nước, vì sự nghiệp giải phóng dân tộc luôn ngự trị trong trái tim người đảng viên cộng sản nguyễn Huy Lung. Mà bài thơ thay bức thư của ông gửi về cho cha mẹ khi ông đang bị giam giữ trong chốn lao tù là một minh chứng:
Con xin thày mẹ chớ phiền thương
Suy tích lao lung chính sự thường.
Đã quyết hy sinh cùng xã hội ,
Lẽ nào quay mặt chốn quê hương.
Công nhà nhờ mẹ lo xây dắp,
Việc nước xin thày cố đảm đương.
Nghĩa nặng ơn dày chưa trả đặng,
Con xin lấy máu tỏ can trường.
          Những vần thơ đã làm lay động hàng triệu con tim yêu nước trong phong trào thơ ca yêu nước và cách mang những năm 1930-1945 ./.                                                                                                        

Tác giả bài viết: BTKT

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Giới thiệu

Bảo tàng Kon Tum - Quá trình hình thành và phát triển

Giới thiệu chung: Bảo Tàng tỉnh trực thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Kon Tum. Được thành lập năm 1998, trên cơ sở tách bộ phận Bảo tàng thuộc “Trung tâm Bảo tàng và Thư viện tỉnh” thành lập đơn vị Bảo tàng tổng hợp tỉnh theo quyết định số: 12/1998/ QĐ- UB, ngày 11 tháng 2 năm 1998. Năm 2009,...

Video chọn lọc